Pojęcia geograficzne:

a B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

  • ablacja - proces zachodzący w części lodowca położonej poniżej linii wiecznego śniegu, polega na zmniejszaniu się masy lodowca na skutek topnienia i parowania
  • abrazja - rodzaj erozji, polegający na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie
  • akrecja - 1) proces rozrastania się- powiększenia- kontynentu wskutek powstawania lub dobudowywania nowych fragmentów skorupy ziemskiej.2) planetarna. Powstawanie planet wskutek zderzeń i
  • akumulacja - w geologii proces gromadzenia się osadów na skutek ich sedymentacji, a także gromadzenie się określonych składników w osadach i skałach osadowych, np. w wyniku procesów diagenezy
  • akwen - określony obszar wodny oceanu, morza, rzeki, jeziora, zatoki. Równoważny pojęciu "teren" w odniesieniu do lądu
  • albedo - wielkość charakteryzująca zdolność powierzchni do odbijania światła. Albedo równe jest stosunkowi ilości promieniowania odbitego od powierzchni do ilości promieniowania padającego
  • altocumulus - chmura średnia kłębiasta, chmura biała lub szara, w postaci ławicy lub warstwy chmur złożonej z płatów o kształcie zaokrąglonych brył, walców itp. Składa się głównie z kropel wody
  • altostratus - chmura średnia warstwowa, warstwa chmur, szara lub niebieskawa, jednolita, włóknista lub prążkowana, często pokrywająca całe niebo. Składa się z kropelek wody i kryształków lodu
  • altymetr - przyrząd do mierzenia wysokości nad powierzchnią ziemi, wysokościomierz
  • aluwia - piaski, żwiry, iły osadzane przez rzekę lub nanoszone przez wody powodziowe
  • aluwium - geol. utwory geologiczne naniesione przez rzeki
  • amfibol - Grupa minerałów skałotwórczych, krzemianówi glinokrzemianów, o strukturach zbudowanych z podwójnych łańcuchów (pasma, wstęgi), w których jednostka powtarzalna ma kształt
  • amfibolit - skała metamorficzna składająca się gł. z amfibolu (hornblendy) i plagioklazu. Zwykle średnio- lub drobnoziarnisty, tekstura bezładna lub łupkowa. Barwa ciemnoszarozielona. Produkt
  • amonity - wymarła grupa głowonogów, opatrzonych zwykle spiralnie zwiniętą skorupką z licznymi komorami
  • amplituda - w meteorologii różnica pomiędzy najwyższą a najniższą rozpatrywaną temperaturą
  • andezyt - magmowa skała wulkaniczna, nierównoziarnista, o strukturze porfirowej (porfir). Składa się gł. z plagioklazu, piroksenu, amfibolu, oliwinu i biotytu. Barwa czarna, popielata
  • anekumena - nie zamieszkane obszary Ziemi. Pojęcie to zostało wprowadzone przez starożytnych Greków jako przeciwstawne ekumenie. Anekumena obejmuje morza i oceany, pustynie, wysokie góry
  • anhydryt - minerał, siarczan wapnia. Krystalizuje w układzie rombowym. Bezbarwny lub barwa biała, szarawa bądź niebieskawa. Przezroczysty. Pospolity składnik żył hydrotermalnych i złóż
  • antropofagia - (gr. anthropophagĂ­a) biol., społ. ludożerstwo, kanibalizm
  • antropopresja - oddziaływanie człowieka na środowisko przyrodnicze i występujące w nim biocenozy. Obecna antropopresja ma znaczenie zdecydowanie negatywne
  • antycyklon - rodzaj cyrkulacji typowej dla wyżu, w której wiatr wieje po liniach spiralnych od środka na zewnątrz, zakrzywiając się na półkuli północnej zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek
  • antyklina - siodło, jedna z 2 podstawowych form fałdu, której jądro jest zbudowane ze skał starszych niż skrzydła
  • antypasat - ciepły, stały wiatr o kierunku zachodnim, wiejacy w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 m, transportujący gorące powietrze od równika w kierunku zwrotników, gdzie na skutek
  • antypody - przeciwległe obszary na kuli ziemskiej, położone w jednakowych szerokościach geograficznych różnych półkul i na południkach oddalonych od siebie o 180°. Antypody Polski
  • apatyty - fosforany wapnia. W czystych odmianach występują niezwykle rzadko, w przyrodzie pospolite są ich kryptokrystaliczne, zanieczyszczone odmiany pochodzenia osadowego, np. frankolit
  • archipelag - grupa sąsiadujących ze sobą wysp, zwykle powstałych w tym samym czasie i mających podobną budowę geologiczną. Pod względem genezy archipelagi dzieli się na: kontynentalne (
  • arenit - skała osadowa, złożona z okruchów wielkości ziaren piasku
  • astenosfera - warstwa w górnej części płaszcza Ziemi, o zwiększonej plastyczności podatności na deformacje. Jej górna warstwa znajduje się na głębokości 50-70 km pod oceanami i do 120 km pod
  • atmosfera - powłoka gazowa otaczająca planety, księżyce lub zewnętrzne warstwy gwiazdy. W Układzie Słonecznym posiadają ją wszystkie planety. Z wyjątkiem Ziemi i Marsa jest ona
  • atol - płaska wyspa koralowa w kształcie pierścienia, zamyjająca lagunę, zwykle w kilku miejscach poprzerywana kanałami łączącymi lagunę z otwartym morzem, charakterystyczna dla mórz
  • aureola - kontaktowa strefa w otoczeniu intruzji magmowej, gdzie skały ościenne uległy przeobrażeniu
  • azylant - człowiek, który stara się uzyskać lub uzyskał gdzieś azyl
  • azymut - geograficzny kąt między kierunkiem północnym (N) a danym kierunkiem. Azymut mierzony jest za pomocą busoli (w terenie) lub kątomierza (na mapie) i liczony (zgodnie z kierunkiem

Lista pojęć i zagadnień z dziedziny geografii, geodezji.

Definicje demograficzne, geologiczne.