szreń, szron, szyja wulkaniczna, serak, stratus, strop

Definicje geograficzne na literę S

  • Definicja Szreń rodzaj pokrywy śnieżnej (śniegu), przekrystalizowanej pod wpływem częściowego rozmrożenia i ponownego zamarznięcia
  • Definicja Szron osad lodu o wyglądzie krystalicznym, przybierający kształt łusek, igiełek i tym podobne, powstający podobnie jak rosa, lecz w temperaturze poniżej 0°C
  • Definicja Wulkaniczna szyja izolowane wzniesienie o stromych, regularnie urwistych stokach, zbudowane z odporych law zakrzepłych w kominie wulkanicznym
  • Definicja Serak geol. figura lodu pojawiająca się na powierzchni lodowca górskiego w wyniku powstawania szczelin i pęknięć masy lodowej
  • Definicja Stratus meteorol. niska warstwowa chmura dająca opad mżawki, lodu albo śniegu ziarnistego
  • Definicja Strop w geologii - górna powierzchnia warstwy (ławicy) skalnej przylegająca do warstwy leżącej bezpośrednio nad nią
  • Definicja Skalice wskutek oddziaływania mechanizmów erozji albo denudacji, dzięki którym na powierzchni Ziemi odsłania się skała nie przykryta zwietrzeliną. W zależności od kształtów wyróżniamy: 1
  • Definicja Sawanna międzyzwrotnikowej, o wybitnej porze suchej trwającej 2,5-10 miesięcy i niskich opadach 400-600 (900) mm rocznie, występujący w pierwszej kolejności w Afryce, a również w Ameryce
  • Definicja Salsa typ wulkanu błotnego związanego z występowaniem skał bitumicznych, charakteryzujący się tym, iż wydobywające się z niego błoto wulkaniczne nie jest gorące
  • Definicja Siklawa nazwa stosowana w Tatrach na ustalenie wodospadu górskiego
  • Definicja Sierra geogr. łańcuch górski, pasmo gór
  • Definicja Twardości skala twardości ciał stałych (szczególnie minerałów) opracowana w 1812 poprzez niemieckiego mineraloga F. Mohsa (1773-1839). Jeżeli badane ciało rysuje przy potarciu minerał o twardości
  • Definicja Rzeczna sieć danego terenu, zarówno stałych jak i okresowych. Z racji na rozmieszczenie dopływów względem rzeki głównej wyróżniamy kilka typów sieci rzecznej: 1) promienisty - rzeki wypływają
  • Definicja Siedlisko abiotycznych środowiska tworzący warunki bytowania danego organizmu. Dla roślinnych organizmów lądowych definicja siedliska (ekotopu) obejmuje w pierwszej kolejności chemizm i
  • Definicja Sjenit skał obojętnych. W składzie mineralnym sjenitu przeważają: skalenie alkaliczne (ortoklaz, mikroklin), biotyt, amfibole (raczej hornblenda), pirokseny i drobne ilości plagioklazów
  • Definicja Siel pokrywy zwietrzelinowej, zachodzący w górach wysokich (na przykład w Alpach, na Kaukazie) w formie błyskawicznie przemieszczającego się w dół stoku strumienia zwietrzeliny
  • Definicja Sorgo występujących na obszarach tropikalnych. Kilka gatunków istotnych roślin uprawnych, zbożowych, dostarczających nasion jadalnych, pastewnych i przemysłowych, światowa produkcja
  • Definicja Beauforta skala szacowania prędkości (tak zwany siły) wiatru. Opracowana w 1806 poprzez angielskiego admirała F. Beauforta. Opiera się na obserwacji skutków działania wiatru na elementy naziemne
  • Definicja Strefowość właściwości środowiska przyrodniczego na kuli ziemskiej, polegająca na stopniowym zmienianiu się jego cech wraz ze zmianą szerokości geograficznej. Kluczową powodem strefowości
  • Definicja Spąg dolna powierzchnia warstwy (ławicy) skalnej albo kopaliny przylegająca do warstwy leżącej bezpośrednio pod nią
  • Definicja Górskie stoliwo typowa dla obszarów o budowie płytowej. Stoliwo górskie powstaje w konsekwencji intensywnej selektywnej degradacji, odsłaniającej płaską, odporną warstwę skał tworzącą
  • Definicja Szott charakterystyczne dla północnych obrzeży Sahary. Wypełnia się wodą w okresie pory deszczowej, poprzez pozostałe okresy roku etapowo wysycha, tworząc na początku słone mokradło, a
  • Definicja Safari albo myśliwskiej w Afryce Wschodniej. Dawniej kluczowym celem safari było polowanie z bronią na dziką zwierzynę, aktualnie to jest wyprawa turystyczno-poznawcza
  • Definicja Sztorm morski o prędkości powyżej 20 m/s (72 km/godz., powyżej 8° w skali Beauforta), powstający w trakcie przesuwania się głębokich niżów przy różnicy ciśnień powyżej 5 hPa na
  • Definicja Stalagmit rodzaj nacieku występującego na dnie jaskiń krasowych, powstały w wyniku wytrącania węglanu wapnia z kropel wody spadających ze stropu jaskini
  • Definicja Wody stan mierzona poprzez wodowskaz względem przyjętego, umownego poziomu odniesienia (tak zwany rzędna zera wodowskazu). Stan wody podaje się w jednostkach długości, na przykład w cm
  • Definicja Staw celach gospodarczych (najczęściej do hodowli ryb) albo turystycznych. W stawie istnieje sposobność spuszczania wody i ponownego napełniania go, co ma ważne znaczenie dla jakości
  • Definicja Solano meteorol. śródziemnomorski upalny i wilgotny wiatr wsch. wiejący w Hiszpanii
  • Definicja Stalaktyt geol. naciek krasowy w kształcie sopla zwisającego ze stropu jaskini
  • Definicja Stalagnat geol. wapienna forma naciekowa w kształcie kolumny sięgającej od dna do stropu jaskini, powstała z połączenia się stalaktytu ze stalagmitem
  • Definicja Sedymentacja powierzchni skorupy ziemskiej, pod wpływem siły ciężkości, materiałów niesionych poprzez wody płynące, lodowce, wiatr, rozpuszczonych albo zawieszonych w wodzie. Sedymentacja
  • Definicja Sapropel dnie zbiorników wodnych w wyniku rozkładu martwych szczątków organicznych bez dostępu tlenu i przy współudziale saprobiontów. Wydzielające się w trakcie reakcji chemicznych gazy i
  • Definicja Serir służąca w północnej Afryce i na Półwyspie Arabskim nazwa pustyni żwirowej
  • Definicja Sejsmologia trzęsieniami ziemi (ich analizą, teorią stworzenia, możliwością przewidywania) i poznawaniem budowy wnętrza Ziemi na podstawie rozchodzenia się fal sejsmicznych
  • Definicja Sandr geogr. rozległe, piaszczyste albo żwirowe równiny w kształcie stożka powstałe wskutek działalności wód polodowcowych
  • Definicja Scrub typowej dla obszarów półsuchych, powszechnie występujący w Australii. Scrub tworzy zwarty, trudny do przebycia gąszcz wiecznie zielonych krzewów. Złożona jest raczej z
  • Definicja Selwa wiecznie zielonego lasu równikowego, służąca w Ameryce Południowej. Selwą porośnięte są: cała Nizina Amazonki, część niziny Orinoko, Wyżyny Gujańskiej i Brazylijskiej. Definicja
  • Definicja Saltacja Bazuje na chwilowej zmianie rodzaju transportu rumowiska rzecznego z wleczenia po dnie na unoszenie, w wyniku znacznej turbulencji przepływu. Następnie rumowisko jest ponownie
  • Definicja Sejsmograf drgań powierzchni Ziemi wywołanych trzęsieniem ziemi albo sztucznie, na przykład przez eksplozję materiałów wybuchowych. Drgania zapisane są na sejsmogramie, z którego można
  • Definicja Geograficzna siatka układ rzeczywistych południków i równoleżników na kuli ziemskiej albo ich schemat na globusie, nie zmodyfikowany poprzez jakiekolwiek odwzorowanie
  • Definicja Sejsza zatokach morskich i morzach i jeziorach. Bazuje na szerokim kołysaniu wód: przy brzegach poziom wody wymienia się rytmicznie (od kilkudziesięciu min. do powyżej doby, na przykład
  • Definicja Siodło przełęczy, oddzielającej dwa szczyty. Terminem siodło określane są także niekiedy poszczególne płytkie wcięcia szerokiej przełęczy. Mniejsza przełęcz tego typu nazywana bywa
  • Definicja Szeregówka średniowiecza, charakterystyczny dla terenów nizinnych, w szczególności podmokłych. Bazuje na wznoszeniu zabudowań wzdłuż prostej drogi, lecz w sposób luźny, na poszczególnych
  • Definicja Sill zazwyczaj blisko powierzchni Ziemi. Powstaje wskutek intruzji magmy pomiędzy dwie warstwy równolegle ułożonych skał osadowych. Długość przekraczać może 100 km, grubość do
  • Definicja Sirocco wiejącego obok Morza Śródziemnego z kierunku południowego albo południowo-wschodniego, znad Afryki albo Półwyspu Arabskiego. Wieje on najczęściej wiosną przed przesuwającymi się z
  • Definicja Sołońce charakteryzujący się wysoką zawartością jonów sodu (powyżej 20% w kompleksie sorpcyjnym), co skutkuje wypieranie jonów wapnia, a również małą przepuszczalnością dla wody, sporą
  • Definicja Mapy skala pomniejszenia odległości na mapie względem rzeczywistych odległości w terenie. Skalę mapy zapisuje się w formie ułamka, na przykład 1: 10 000 znaczy, iż dowolna odległość na mapie
  • Definicja Soliflukcja stoki w obszarach o klimacie zimnym, w warunkach peryglacjalnych (obszary polarne, wysokie góry). Bazuje na wolnym (do kilku cm na rok) pełzaniu wierzchniej warstwy gruntu
  • Definicja Solanka rozpuszczonych soli: jodu, bromu, kamiennej i innych. W Polsce solanki występują na wybrzeżu (Międzyzdroje, Sopot, Krynica Morska), u podnóża Sudetów (Łagów), u podnóża Karpat
  • Definicja Slumsy dzielnice wielkiego miasta o b. niskim standardzie życia, z nędznymi domami, ruderami zamieszkiwanymi poprzez biedotę wielkomiejską
  • Definicja Słonorośla na glebach zasolonych: na wybrzeżach mórz, w bezodpływowych dolinach rzek zasilanych wodami bogatymi w substancje alkaliczne (na przykład chlorki: chlorek potasu, węglany i
  • Definicja Stratowulkan wydobywania się magmy i innych produktów z wnętrza wulkanu; również góra w kształcie stożka powstała w miejscu wybuchu wulkanu z produktów jego erupcji
  • Definicja Płonna skała nieużyteczna gospodarczo skała eksploatowana ze złoża wspólnie z kopaliną, na przykład piaski i gliny tworzące przewarstwienia w pokładach węgla brunatnego
  • Definicja Stratosfera troposfery i oddzielona od niej tropopauzą, rozciągająca się na wysokości 45-50 km. W stratosferze występuje zdarzenie inwersji temperatury, bo w dolnej części (około 12-25 km
  • Definicja Bezrobocia stopa bezrobocia. W praktyce służące są dwa metody jej obliczania: pierwszy, stosowany w większości państw świata, ustala stopę bezrobocia jako relacja liczby osób zarejestrowanych jako
  • Definicja Sublimacja przejściu substancji z etapy stałej do gazowej (bez stopienia). Prężność pary nad tą substancją musi być niższa aniżeli ciśnienie w punkcie potrójnym (pkt. układu
  • Definicja Step charakterze suchoroślowym, typowa dla klimatu umiarkowanego kontynentalnego, z mroźną zimą i suchym, gorącym latem, o opadach poniżej 500 mm rocznie, z wyraźnie zaznaczonym
  • Definicja Kontynentalny stok stok znajdujący się pod powierzchnią wody, między płaską powierzchnią cokołu lądowego (szelfu albo bezpośrednio kontynentu), a głęboko położonym dnem basenu oceanicznego albo
  • Definicja Sopka stosowana w północno-wschodniej Azji nazwa oznaczająca samotnie położoną, wysoko wzniesioną górę, najczęściej wulkan, na przykład Kluczewska Sopka na Kamczatce
  • Definicja Speleologia genezy i rozwoju jaskiń. Rodzaj dyscypliny na pograniczu różnych nauk, między innymi: geologii, geomorfologii, hydrogeologii, klimatologii, biogeografii, archeologii, historii
  • Definicja Stratopauza warstwa graniczna atmosfery, położona na wysokości około 50-55 km, między stratosferą a mezosferą
  • Definicja Napływowy stożek powierzchni terenu, powstająca w konsekwencji akumulacji (nagromadzania) osadów niesionych poprzez rzekę albo potok w miejscu wyraźnego pomniejszenia spadku koryta i prędkości
  • Definicja Krasowa studnia krasowych. Rodzaj próżni o okrągłym przekroju, o głębokości nawet do kilkuset m. Powstaje w wyniku ługowania poprzez wodę skały wzdłuż pionowych szczelin i ich poszerzania
  • Definicja Subkontynent geogr. ląd o sporych rozmiarach, niebędący jednak kontynentem; również spora wyróżniająca się część kontynentu właściwego
  • Definicja Szkwał nagły, gwałtowny, kilkuminutowy powiew wiatru o sile do 9° w skali Beauforta. Mocny poziomy wir powietrzny powstający na granicy dwóch mas powietrza o dużej różnicy temperatur
  • Definicja Synoptyka potoczne ustalenie meteorologii synoptycznej, będącej działem meteorologii
  • Definicja Studnia złączający powierzchnię gruntu z poziomem wody gruntowej albo zaskórnej. Z racji na sposób wykonania i konstrukcję rozróżnia się studnie: - kopane (otwór obudowany jest cembrowiną
  • Definicja Szczawy dwutlenku węgla (CO2) w 1 dm3 wody. Szczawy to wody infiltracyjne, które wsiąkając w podłoże napotykają wyziewy dwutlenku węgla (w Polsce powiązane z wulkanizmem Karpat w
  • Definicja Szadź srebrzystobiałej, występujący w formie szczotek lodowych igiełek, mniej albo więcej rozdzielonych pęcherzykami powietrza, ozdobionych niekiedy rozgałęzionymi kryształkami. Szadź
  • Definicja Szelf platforma przylądowa, część bloku (cokołu) kontynentalnego znajdująca się pod powierzchnią morza. Szelf jest zazwyczaj przedłużeniem równiny nadbrzeżnej, jego nachylenie na ogół
  • Definicja Skalenie składzie chemicznym i różnej postaci kryształów. Należą do nich glinokrzemiany potasu, sodu, wapnia i baru, wykazujące umiejętność do izomorfizmu. Odznacza się skalenie potasowe
  • Definicja Sirocco wiejącego obok Morza Śródziemnego z kierunku południowego albo południowo-wschodniego, znad Afryki albo Półwyspu Arabskiego. Wieje on najczęściej wiosną przed przesuwającymi się z
  • Definicja Kartograficzna siatka obrazem siatki geograficznej, otrzymanym na mapie dzięki wybranego odwzorowania kartograficznego. Siatki kartograficzne klasyfikujemy wg charakteru zniekształceń odwzorowawczych
  • Definicja Szkiery zlodowaconych w momencie plejstocenu. Szkiery stanowią wystające z wody wyższe części ogładzonych poprzez lądolód mutonów. Występują raczej na Morzu Bałtyckim, w pobliżu wybrzeży
  • Definicja Stolica państwa albo terytorium (jednostki administracyjnej), siedziba jego władz. Wyjątkami są Amsterdam w Holandii i Sucre w Boliwii, będące nominalnymi stolicami swoich krajów, w
  • Definicja Sołodie powstających z sołończaków albo sołońców przez rozpuszczanie i wymywanie z nich soli, przy jednoczesnym zastępowaniu ich sodą (węglan sodu), która skutkuje rozkład różnych
  • Definicja Gleby szare umiarkowanego kontynentalnego, przy rocznych sumach opadów w granicach 400-600 mm, na obszarach lasostepów albo lasów liściastych z udziałem roślinności zielnej. W profilu
  • Definicja Spełzywanie modelujący stoki w klimacie umiarkowanym (między innymi w Polsce). Bazuje na wolnym pełznięciu, pod wpływem siły ciężkości, pokrywy darniowej i przypowierzchniowej warstwy
  • Definicja Syderyt trygonalnym, tworząc kryształy w formie romboedru. Łupliwość doskonała. Twardość 3,5-4,5. Barwa szara, żółta, zółtobrunatna, brunatna, do czarnej. Połysk szklisty albo perłowy
  • Definicja Szaroziemy klimatu (roczne sumy opadów 300-500 mm), na obszarach pokrytych skąpą roślinnością niskotrawiastych sawann, stepów i półpustyń. Dostarczana na powierzchnię gleby materia
  • Definicja Solnisko terenu charakteryzujące się nieraz znacznym zasoleniem. Solniska występują tylko na obszarach o klimacie suchym, gdzie parowanie przewyższa opady. Woda pochodząca z okresowych
  • Definicja Skała minerałów, powstały wskutek ustalonych mechanizmów geologicznych albo kosmologicznych (magmatyzmu, metamorfizmu, sedymentacji i in.), tworzący fundamentalny składnik skorupy
  • Definicja Coriolisa siła znajdujące się w nieinercjalnym (tu: obracającym się) układzie odniesienia, Siła Coriolisa wywołana dziennym ruchem obrotowym działa na poruszające się poziomo na Ziemi ciała
  • Definicja Samum meteorol. gorący, porywisty, suchy wiatr pustynny, wiejący najczęściej od kwietnia do czerwca w Afryce Płn. i na Płw. Arabskim, niosący ze sobą ogromne ilości pyłu i piasku
  • Definicja Szczyt grani albo grzbietu górskiego, pagórka, wzgórza i tym podobne, na przykład szczyt wydmy, 2) najwyższy pkt. stoku urwistego, stanowiącego załom wypukły, na przykład szczyt klifu, 3
  • Definicja Sołończaki charakteryzujący się obecnością w wierzchnich warstwach profilu glebowego sporych ilości łatwo rozpuszczalnych soli zasadowych (raczej siarczanowych, chlorkowych, węglanowych i
  • Definicja Sahel jednostkami fizycznogeograficznymi Afryki - Sahary na północy i Sudanu na południu, tradycyjnie włączany do tego ostatniego. Sahel ciągnie z zachodu na wschód, od Senegalu

Gdzie jest?

Lista pojęć i zagadnień z dziedziny geografii, geodezji.

Definicje demograficzne, słownik geologiczny. Co to jest? Co to znaczy?

Definicja sahel, sołończaki, szczyt, samum, siła Coriolisa, skała, solnisko, szaroziemy, syderyt, spełzywanie, szare gleby, sołodie, stolica, szkiery, siatka słownik.

Co to jest szreń, szron, szyja wulkaniczna, serak, stratus, strop wyjaśnienie.